Gökhan EKİCİ

İngilizce'deki "resilience" kelimesinin Türkçe'de tam bir karşılığı olmasa da Türk vatandaşlarının karşılaştığı zorlukları ve zor durumlardan gerek standartlarını düşürerek yaşama kabiliyeti, gerek zora düşünce farklı ve kıvrak çözümler bulma becerisi gerekse köşeye sıkıştığında gerekirse saldırganlaşıp savaşmaya yatkınlığı ile zor durumdan çıkmayı başarması dolayısıyla dirençlilik ya da zorlukları yenme gücü olarak ele alınca yeterince açıklayıcı oluyor diye düşünüyorum. Tabi zorluklarla karşılaşmamızın çoğu zaman sebebi olan plansızlık, zorluklardan çıkışta da kendini gösteriyor. Dirençlilik eğitimleri veren Adaptive Learning Systems'in başkanı ve CEO'su Dean Becker şöyle demiş: "Kimin başaracağını ve kimin başarısız olacağını eğitimden, deneyimden ve çalışmadan ziyade insanın dirençlilik düzeyi belirleyecektir. Bu kanserliler koğuşunda da geçerlidir, olimpiyatlarda da, yönetim kurulunun toplantı odasında da!" 1960'larda Norman Garmezy...

Çalışanların gelişimini sağlama, iş yükünü ayarlama ve motive etme dengesini yakalamak herkesin oldukça zorlandığı bir konu. Özellikle kariyerinin başlangıcındaki insanları ne kadar geliştirmeye odaklanacağınız ne kadar zorlu görevlerle yükleyeceğinize karar vermek başlı başına bir “süreç kontrol” yazılımı gerektiriyor. Bu konuda “basit iyidir” yaklaşımına en uygun açıklamayı Macar psikolog Mihaly Csikszentmihalyi “Flow Tehory/Akış Teorisi” içinde tanımladığı modeliyle yapmış. Aslında çoğu yöneticinin gayet iyi bildiğini, uyguladığını düşündüğü, Blanchard’ın Durumsal Liderlik yaklaşımıyla da ifade edilen bilgi ver, yetenek-kabiliyeti artır, sıkılmasına müsaade etmeden ek görevler ver, kısmen zorla, denemesini sağla, destek ol, ek bilgi ver… döngüsü ile çalışanları “Akış” ta tutmak gerektiğine dair Csikszentmihalyi yaklaşımı aşağıdaki görselde özetlenmiş:

Robert L. Katz 1974'te Harvard Business Review'da yayınlanan makalesinde yönetsel becerileri 3 ayrı başlık altında toplamıştır: Mesleki/Teknik (Technical)  Beşeri (Human) Kavramsal/Düşünsel (Conceptual) Sosyal psikoloji (özellikle organizasyonların sosyal psikolojisi) alanında çalışan bilim insanı, aralarında etkileşimlerin ve geçişkenliklerin olmasını yadsımaksızın bu becerilerin her birinin yönetimin değişik kademelerinde farklı düzeyde etkileri olduğunu ifade etmekte HBR'daki yazısında: https://hbr.org/1974/09/skills-of-an-effective-administrator Mesleki/Teknik Beceriler:  Bu beceriler belli bir alanında kullanılan metod, süreç, yöntem, teknik ve verilere hakimiyet ve bunları kullanma becerisi olarak tanımlanabilir.

Yöneticiler karar vermeleri gereken durumlar ortaya çıktığında bunları birçok açıdan değerlendirmek zorundadırlar. Bu değerlendirme çoğu zaman ilgili yöneticilerin bilgi ve becerilerinin yanında duygularının, geçmiş tecrübelerinin, risk iştahlarının etkisi altında yapılacaktır. Bazıları olasılığı düşük risklere karşı bile temkinli davranıp yüksek maliyetli önlemler alırken bazı diğerleri kendilerine duydukları aşırı güven vb. sebeplerden muhtemel riskleri olduğundan düşük değerlendirerek hataların ortaya çıkmasına sebep olurlar. Bazıları çevrelerinin ya da bir müzakerede karşı tarafın yönlendirmelerinin, bazıları ise geçmişin etkisinde fazla kalarak bugünün çözüm ve olanaklarını gözden kaçırmaktadırlar. Diğer taraftan bugün gördüğümüz devrim niteliğindeki gelişmeleri tetiklemiş kararları veren liderleri de çoğunlukla saygıyla karşılıyor ve onların da bu kararları verirken geçtikleri aşamaları, zorlukları, yaptıkları hataları ve bunlardan nasıl ders aldıklarını öğrenmek için çabalıyo...

Yazarları DANIEL KAHNEMAN, ANDREW M. ROSENFIELD, LINNEA GANDHI, ve TOM BLASER olan ve Harvard Business Review’da yayınlanan Noise/Gürültü isimli makale işyerlerinde karar verme süreçlerinde yaşanan ve çoğu zaman önyargı ile karıştırılabilen bir kavram olarak gürültü olarak tanımladıkları etkiyi mercek altına almışlar. Çalışanların günlük işlerinde verdikleri kararların çoğu zaman, az ya da çok geçmişte verdikleri kararlarla çeliştiğini, ya da aynı bilgi tecrübe düzeyinde insanların verdiği kararların yine az ya da çok birbirinden uzaklaştığını ve bunların aslında hesaplanabilir optimumdan da uzaklaşan kararlar olduklarını bilimsel olarak tespit eden yazarlar bunun için çözüm önerileri de geliştirmişler. Bir tartı açısından her tartılanı 2 kg eksik tartmakla benzeştireceğimiz önyargıdan farklı olarak gürültü, aynı tartının değişik zamanlarda 2 kg eksik, 3 kg fazla gibi farklı tartımlar yapması ya da aynı model tartıların faklı tartımlar yapması olarak tanımlanıyor. İş yaşamın...

TR: Strateji, tespit edilen fırsatlara doğru kabiliyetlerini kullanarak gitmek için çizilen ana yoldur. EN: Strategy is the main path drawn to reach the opportunities identified, by using internal capabilities. Bir strateji belirlemenin temel adımları: 1- Kendinizi dürüst bir şekilde değerlendirmek ve fırsatları belirlemek için bir beyin fırtınası yapın. 2- Temel Güçlü ve Zayıf yanlarınızı, çevredeki Fırsat ve Tehditleri belirleyin. (SWOT Analizi) 3- Çevredeki fırsatlardan sizi çeken, size yakın görünenlerin hepsini derinine araştırın.