Gökhan EKİCİ

İngilizce'deki "resilience" kelimesinin Türkçe'de tam bir karşılığı olmasa da Türk vatandaşlarının karşılaştığı zorlukları ve zor durumlardan gerek standartlarını düşürerek yaşama kabiliyeti, gerek zora düşünce farklı ve kıvrak çözümler bulma becerisi gerekse köşeye sıkıştığında gerekirse saldırganlaşıp savaşmaya yatkınlığı ile zor durumdan çıkmayı başarması dolayısıyla dirençlilik ya da zorlukları yenme gücü olarak ele alınca yeterince açıklayıcı oluyor diye düşünüyorum. Tabi zorluklarla karşılaşmamızın çoğu zaman sebebi olan plansızlık, zorluklardan çıkışta da kendini gösteriyor. Dirençlilik eğitimleri veren Adaptive Learning Systems'in başkanı ve CEO'su Dean Becker şöyle demiş: "Kimin başaracağını ve kimin başarısız olacağını eğitimden, deneyimden ve çalışmadan ziyade insanın dirençlilik düzeyi belirleyecektir. Bu kanserliler koğuşunda da geçerlidir, olimpiyatlarda da, yönetim kurulunun toplantı odasında da!" 1960'larda Norman Garmezy...

Çalışanların gelişimini sağlama, iş yükünü ayarlama ve motive etme dengesini yakalamak herkesin oldukça zorlandığı bir konu. Özellikle kariyerinin başlangıcındaki insanları ne kadar geliştirmeye odaklanacağınız ne kadar zorlu görevlerle yükleyeceğinize karar vermek başlı başına bir “süreç kontrol” yazılımı gerektiriyor. Bu konuda “basit iyidir” yaklaşımına en uygun açıklamayı Macar psikolog Mihaly Csikszentmihalyi “Flow Tehory/Akış Teorisi” içinde tanımladığı modeliyle yapmış. Aslında çoğu yöneticinin gayet iyi bildiğini, uyguladığını düşündüğü, Blanchard’ın Durumsal Liderlik yaklaşımıyla da ifade edilen bilgi ver, yetenek-kabiliyeti artır, sıkılmasına müsaade etmeden ek görevler ver, kısmen zorla, denemesini sağla, destek ol, ek bilgi ver… döngüsü ile çalışanları “Akış” ta tutmak gerektiğine dair Csikszentmihalyi yaklaşımı aşağıdaki görselde özetlenmiş: